Felsefe Ansiklopedisi                                                       Kurtuluş Cephesi İnternet Sayfası

kurcephe@kurtuluscephesi.org
erisyay@kurtuluscephesi.org

AKADEMİ :

      (Os. Encümeni danış, Fr. Académie, Al. Akademie, İng. Academy, İt. Accademia) Bilim, edebiyat ve sanat kurumu.
      1. Antikçağ : Platon okuludur. Akademos bahçesinde kurulduğu için bu adı almış, sonradan bütün yüksek yetkili bilim ve sanat kurumlarını adlandırmıştır. İ.Ö. 387 yılında Atina'da kurulmuştu. Zamanla Platon öğretisi de bu adla anılmıştır. Eski, orta ve yeni Akademi olmak üzere üç evre geçirmiştir. İ.S. V. yüzyılda Yeniplatonculuğun merkezi olmuş, 529 yılında Roma imparatoru Justinianus tarafından kapatılmıştır. Orta ve yeni akademiler Platonculuğu şüphecilik ve olasıcılıkla bağdaştırmaya çalışmışlardır.
      2: Rönesans : XV. yüzyılın ikinci yarısından sonra İtalya'da çeşitli akademiler kurulmaya başlamıştır. Bunların en önemlisi Florasa'da kurulan Marsilius Ficinius'un Platoncu akademisidir. Bu akademi yüzyıla yakın bir süre Platonculukla Aristotelesciliği bağdaştırmaya çalışmıştır. Venedik'te alde Manuce, Roma'da Pomponius Laetus vb. tarafından da bu nitelikte akademiler kurulmuştur. Ne var ki bu akademiler felsefe dışı öğretilerle ve sanatlarla da uğraşmaya başlamışlardır. Örneğin Laetus'un akademisi arkeolojik araştırmaları amaçlamış, Acadia akademisi şiir çalışmaları yapmıştır.
      3: Yeniçağ : Bilimsel ve sanatsal akademiler bütün Avrupa'da yaygınlaşmıştır. Akademi deyimi, bu kurumlarla, Platon öğretisi dışında, bilim ve sanat kurumu anlamını kazanmıştır. Bu yeni akademilerin en ünlüsü ve ilki Fransa'da 1570 yılında kral Charles XI. buyruğuyla kurulan şiir ve müzik akademisidir. Ünlü Fransız akademisi ( Fr. Académie Française) başbakan kardinal Richelieu'nün buyruğuyla kurulmuştur. Bütün bilim ve sanat dallarına ululsal bir yön vermek ve çeşitli armağanlar ve yarışmalarla bilimcileri ve sanatcıları yüklendirmek amacına güden bu akademinin üye sayısı kırk üyeyle sınırlandırılmıştır. Bk. Platonculuk, Eski Akademi, Orta Akademi, Yeni Akademi, Yeniplatonculuk, Akademi Şüpheciliği, Olasıcılık.



Ana sayfaya dönüş